Gezilerine, eğitimlerine katıldığım Artlens Görsel Kültür Atölyesi’nin grup içinde #haftanınfotoğrafı etiketi ile bir fotoğraf paylaşımı oluyor her hafta. Özgecan’ın vahşice katledildiği haftanın konusu ise “Şiddet”.

Arşivimin içerisinden şiddeti anlatan bir fotoğraf ararken geçtiğimiz yıl içinde çektiğim aşağıdaki fotoğrafım aklıma geldi. Fotoğrafı çekerken şiddet, taciz v.s. gibi düşünceler aklımın ucundan bile geçmemişti. Bütün gördüğüm Pamukkale’nin travertenlerinde bikinili bir kadın ve onunla flört etmek için harekete geçmiş, bulunulan bölgenin sembolüne uygun şekilde Denizli horozu gibi kabarmış takım elbiseli bir adamın yarattığı ikilikti. Özgecan’ın öldürülmesi ve kadınların Twitter’da başlattığı #sendeanlat etiketinin yarattığı tiksinme duyguları sonrasında aynı fotoğrafa baktığımda “Böyle bir davranış flört etmek mi sayılır yoksa taciz etmek mi?” sorusu canlandı kafamda. Erkeklerin kafasının en karışık olduğu konulardan biridir bu. Belki biraz konuşmakta fayda var bu konuyu.

İsimsiz

İlk önce flört ile taciz arasındaki farkın niyetten değil algıdan kaynaklandığını söyleyeyim; flört edenin niyeti değil flört edilen kişinin algısı önemli olan. Siz iyi niyetle flört ediyor, beğendiğinizi göstermeye çalışıyor olduğunuzu düşünseniz de eğer karşınızdaki bunu tehdit edici, korkutucu ya da en basit haliyle rahatsız edici buluyorsa flört değil taciz ediyorsunuzdur. “Ee ben karşımdakinin nasıl algıladığını nerden bileyim?” gibi bir itirazın arkasına sığınmak ne kadar cahil olduğunuzu gösterir ancak. Yetişkin ve insan olmanın gereklerinden biri karşındaki bireyin tepkilerini ve duygularını tartabilme, sınırları tespit edebilme becerisidir. “Ben sosyal olarak beceriksizim, karşımdaki rahatsız oluyor mu olmuyor mu bilmiyorum” demek odunluktan kalaslığa giden yolun başında tökezlediğinizi gösterir.

Herkesin sosyal becerilerinin aynı seviyede olması mümkün değil. Bazıları karşısındaki insanın tepkilerini kolayca tartabilirken bazıları hödüklüklerinin farkında bile olmazlar. Sosyal olarak ilk insanlar seviyesinde olmanız sizin sorununuzdur, kimse size nasıl davranmanız gerektiğini öğretmek, sizi düzeltmekle yükümlü değil. Ancak bir iki püf noktasına dikkat ederek rahatsız edici, tehlikeli biri olmaktan kurtulabilirsiniz eğer niyetiniz varsa.

  1. Flört etmeye çalıştığınız kişi ile daha önce tanışıklığınız var mı? Eğer sokakta, dolmuşta, bankada, sahilde manzarayı seyreden tanımadığınız bir kadının yanına yaklaşıp flört etmeye çalışıyorsanız flört – taciz sınırının tam üstünde yürüdüğünüzü bilin. Eğer ilk görüşte Aslı’yı ya da Zühre’yi bulduğunuz düşünmüyorsanız flört etme fikrinden vazgeçip rahat bırakın kadınları. Yok benim adım Tahir karşımdaki de Zühre diyorsanız niyetinizin kötü olmadığını, sadece kendisi ile ilgilendiğinizi gösteren bir gülümsemeyle şansınızı deneyebilirsiniz. Ama kadının tepkilerine ve vücut diline dikkat ederek.
  2. Karşınızdaki “Hayır” dediyse o hayır demektir, “belki” değil. Yukarıda dedim ya “tepkilerine ve vücut diline dikkat edin” diye işte tam da buna dikkat edeceksiniz. Kadının “hayır” demek için illa ağzını açması gerekmiyor sizin çabalarınızın hoş karşılanmadığını göstermek için. Gülümsemenize verilmeyen karşılık, kafasını çevirmesi, sırtını dönmesi, sizden uzaklaşması, yolunu değiştirmesi hepsi “Hayır, bana olan ilginizi istemiyorum” demenin farklı yolları. Ve hepsi de ağızdan çıkan “Hayır” kadar geçerli. Bu davranışlardan biri ile karşılaşıyorsanız insan olup özür dileyerek uzaklaşın derhal kadının yanından, yamacından gününü, gecesini zehir etmeden.
  3. Karşınızdaki insan konuşmanız sırasında size katılıyor mu? Diyelim ki tanışıklığınız var ve flört etmeye karar verdiniz. Konuşup duruyorsunuz ama karşınızdaki kadın sadece “evet”, “hayır” ve “teşekkür ederim”den oluşan kısa yanıtlar mı veriyor, gözlerini mi  kaçırıyor, uzaklaşmak için fırsat mı kolluyor? Durun! Sınırın taciz tarafına geçmiş olabilirsiniz. Eğer sizinle ilgileniyor olsa idi konuşmaya daha aktif katılırdı emin olun.
  4. Karşınızdaki kadına karşı konumunuz ne? Eğer flört etmeye çalıştığınız insanın amiri, yöneticisi, öğretmeni iseniz ya da kariyerine, yaşamına etki edecek gücünüzün olduğu bir konumdaysanız derhal durun. Flört değil taciz ediyorsunuz. Bunun pek istinası yok maalesef. Karşınızdaki kadın size vücut dili ile hayır diyemeyebilir, sizden uzaklaşamayabilir ya da sırtını dönüp gidemeyebilir size hayır demenin getireceği olumsuz sonuçlardan korkarak. Aksi gibi flört etme çabalarınıza içten bir şekilde karşılık veriyor bile olsa asla emin olamazsınız nedeninden. O nedenle güçlü olduğunuz bir konumda iken astlarınızla flört etmeye kalkmayın.
  5. Fazla naz aşık usandırmaz sizin öküzlüğünüzü gösterir. Eğer bir kadın sizi usandıracak kadar çok hayır demişse ya da hayır dediğini göstermişse ve siz hala devam ediyorsanız, çok bilmiş atalarımızın popolarından yumurtladığı bu salak sözü söyleme gafletine düşmeyin. Geri dönüp ikinci maddeyi beyniniz kulaklarınızdan akana kadar tekrar tekrar okuyun.
  6. Kadının giyimi flört edilmeye hazır olduğunu göstermez. Geri zekâlı adalet sistemimizin de sıklıkla yanlış yorumladığı bir konudur bu. Kadının giyimi, cinsel arzuları, sevgili arayışları v.s. hakkında bize bir şey söylemez. O sabah canı öyle giyinmek istemiştir ya da siz olmayan başka birisi için özel olarak seçilmiştir kıyafeti. Ya da bizim küçük beynimizin tahmin edemeyeceği bambaşka bir sebebi vardır o kıyafeti seçmesinin. Eğer o kıyafetin sizin için giyildiğinden emin değilseniz, bir kadınla kıyafetine bakarak flört etmeye çalışmayın. Yok eğer sizin için giyildiğine eminseniz ve flört etmezseniz öküzsünüz. Ama başka türlü bir öküz.
  7. Cinsel imalarda bulunmak. Karşınızdaki insan size hiçbir cinsel yakınlık işareti göstermemişken direk cinsel imalar yaparak flört ettiğinizi sanıyorsanız yanılıyorsunuz. Yaptığınız şey taciz etmek. Hele hele “s.kmeli”, “sokmalı” cümleler kullanıyorsanız tecavüzcü potansiyelinizi dizginlemek için bir uzmandan destek almanız hem kadınlar, hem de sizin için faydalı olur.
  8. Yolunu kesmek, dokunmak, hareket imkanı tanımayacak şekilde sokulmak tacizdir. Kadının bedenine rızası olmadan dokunmak, sizden uzaklaşma şansını elinden alarak yaklaşmak düpedüz tacizdir.

Liste daha uzatılabilir ama fikir vermesi açısından bu kadarı yeterli. Kısaca flört etmek sizin niyetinizden çok karşınızdaki insanın sizin davranışlarından ne anladığı ile ilgili bir konu. Ve herkes kendini doğru anlatmakla yükümlü. Eğer flört etme çabalarınız sonunda rahatsızlık vermekle, taciz etmekle itham edilirseniz “Ama benim niyetim kötü değildi” demeden önce kendi davranışlarınızı gözden geçirmelisiniz. Başkasını sizin iyi niyetinizden şüphelenmekle suçlamak yerine nerede hata yaptığınızı, kendinizi nasıl geliştirebileceğinizi sorgulayın. Unutmayın flört etmek, sevgili sahibi olmak, sevişmek sadece ve sadece iki tarafın rızası olduğunda eğlenceli ve güzel şeyler. Bu güzelliğe ulaşmak hop diye olmuyor, çaba göstermek gerekiyor.

Yazının başındaki fotoğrafa geri dönelim. Bir iki soru sormakta fayda var. Fotoğraftaki kadın travertenlere Romeo’yu bulmak için gelmiş olabilir mi? Bu adam bu kadını tanıyor mu? Neden travertenlerde yüzen, dolaşan onca kadın arasından başkası değil de bu kadın? Yanıtlar basit. Hayır büyük ihtimal ile Romeo’sunu aramıyordur. İkisinin kıyafetlerine bakılırsa birbirileri ile alakaları yok. Adamın bikinili, hoş bir kadını seçmiş olması kesinlikle niyetleri konusunda bir fikir veriyor bize. Takım elbiseli adamın taciz – flört sınırlarında gezindiğini rahatlıkla söyleyebiliriz böyle düşününce.

Ancak hayal kırıklığı olacak ama fotoğraftaki adamı yakından tanıyorum. Kadınla flört etmeye çalışmıyordu. Sevgilisinin fotoğrafını çeken kadınla sevgilisinin beraber fotoğrafını çekmek üzere onlara doğru yönelmişti çiftin isteği üzerine. 🙂

Sevgiyle kalın.